به گزارش فارس، عسلويه شهري از توابع شهرستان کنگان و منطقه عظيم صنعتي از توابع استان بوشهر در جنوب ايران است. اين شهر در حاشيه خليج فارس واقع شده است.
روزگاري کسي عسلويه را نمي‌شناخت و تنها سياستمداران بودند که از به تاراج رفتن ثروت‌هاي اين منطقه دل خوني داشتند؛ اين‌روزها رفت ‌‌و‌ آمدها به عسلويه بيشتر و بيشتر شده و بيش از گذشته در ميان مردم جا باز کرده است. شنيدن نام عسلويه بيش از هر چيز ديگري ثروت‌هاي عظيمي را به ياد مي‌اورد که مي تواند راه رسيدن به توسعه را برايمان هموار کند. اما طرح انواع و اقسام انتشار آلودگي‌ها در سواحل عسلويه موجي از نگراني را بر پيکر آن مي‌زند.
بوي ناشي از انتشار نفت و گاز نيز لرزه بر انداممان مي‌اندازد. در اين ميان فعاليت مجتمع‌هاي پتروشيمي که دستگاه‌هاي تصفيه فاضلاب ندارند يا اينکه سيستم‌هايشان فعاليت نمي‌کنند و نقص فني دارند مزيد بر علت شده است. اين مجتمع‌ها به گفته مسئولان محيط زيست آلودگي‌هاي خود را بي‌هيچ دغدغه‌اي در آب‌هاي نيلگون درياي خليج فارس تخليه‌ مي‌کنند.
مجتمع هاي پتروشيمي که در ساحل ساخته شده است به طور مستقيم پساب‌هاي خود را به خليج‌فارس روانه مي‌کنند بر همين اساس با توجه به الزام رعايت قوانين و مقررات زيست محيطي، مقرر شد همه مجتمع‌ها از ريختن پساب‌هاي خود به دريا خودداري کرده و با تأسيس يک مجتمع تصفيه خانه مرکزي مشکل پساب‌ها رفع شود.
با راه‌اندازي مجتمع تصفيه‌خانه مبين انتظار مي‌رود مشکلات به طور کامل رفع شده و اثري از آلودگي‌ها باقي نماند.
اميد صديقي مدير کل دفتر اکوبيولوژي سازمان حفاظت محيط زيست در اين‌باره مي‌گويد: مجتمع تصفيه‌خانه مبين متعلق به پارس جنوبي است که کارفرماي آن شرکت ملي صنايع پتروشيمي است.
صديقي ادامه مي‌دهد: مجتمع‌هايي که در ضلع شمالي خليج قرار دارند تأسيسات مختلفي را ايجاد کرده‌اند يا اسکله‌هايي که در دريا احداث شده است باعث شده بخشي از دريا خشک شده و خساراتي را به بار بياورد.
وي با اشاره به ساخت حداقل 3 اسکله در منطقه عسلويه گفت: يکي از اين اسکله‌ها متعلق به يکي از ارگان‌هاي نظامي است که اجازه بررسي آن به محيط زيست داده نمي‌‌شود. 2 اسکله ديگر نيز متعلق به مجتمع هاي پتروشيمي است.
مدير کل دفتر اکوبيولوژي سازمان حفاظت محيط زيست مي‌افزايد: مجتمع هاي پتروشيمي زيرمجموعه پارس جنوبي هستند که داراي مواد سمي جيوه و سود سوزآور هستند که بسيار مضرند و در صورت نبود سيستم تصفيه‌خانه پساب‌ها و مواد سمي روانه دريا مي‌شوند.
در همان چند دقيقه ابتدايي تردد خبرنگاران در شهر عسلويه، بوي گاز و گوگرد به خوبي به مشام مي‌رسد و نفس کشيدن را با سختي مواجه مي‌کند، از سوي ديگر شعله مشعل‌ها يکي پس از ديگري توجه همه را به سوي خود جلب مي کند.
عسلويه از آلوده‌ترين مناطق است
صديقي در اين زمينه مي‌گويد: گازهاي ناشي از فعاليت مشعل‌ها هوا را شديداً در عسلويه آلوده کرده و تأثير مستقيمي در پوشش گياهي منطقه و سلامت مردم بر جاي گذاشته است.
وي در حالي که تأکيد مي‌کند عسلويه يکي از آلوده‌ترين مناطق محسوب مي‌شود، بيان مي‌کند: چند دقيقه تردد در سطح شهر براي هر تازه‌ واردي کافي است تا گوگرد را به خوبي استشمام کند؛ ضمن اينکه دي اکسيد گوگرد و دي اکسيد نيتروژن در منطقه بسيار شديد است.
فراموشي سلامت مردم عسلويه واقعيت تلخي است
به گفته مدير کل دفتر اکوبيولوژي سازمان حفاظت محيط زيست به طوري وضعيت گوگرد و گازهاي منتشر شده در منطقه توانسته است روي جنگل هاي حرا تأثير بدي بر جاي بگذارد؛واقعيت تلخ اين است که هيچ کاري براي سلامت مردم و جلوگيري از انتشار گوگرد صورت نگرفته است.

وي درباره مشعل‌هايي که با شعله‌هاي آتش انتشار گازهاي سمي را در منطقه افزايش مي‌دهد خطاب به خبرنگاران، بيان مي‌کند: طي اطلاع قبلي قرار بود در تمام کشور و از جمله عسلويه مشعل‌ها خاموش شوند اما همان‌گونه که مشاهده مي‌کنيد اقدام خاصي در اين زمينه براي آن صورت نگرفته بود.
صديقي مي‌گويد: عسلويه به لحاظ آلودگي هوا دچار مشکلات بسياري است. ضمن اينکه زماني جمعيت آن تنها ده هزار نفر بود اما اين روزها جمعيتش افزايش يافته و صدها هزار نفر شده است.
برخي از مسئولان محيط زيست در اين زمينه مي‌گويند، تعدادي از واحدها و مجتمع‌هاي پتروشيمي جيوه خود را به داخل دريا مي‌ريزند که البته برنامه ريزي‌هايي جهت حذف جيوه انجام شده است ولي براي رفع آن بالغ بر 6 ميليارد تومان هزينه در بردارد و يک شبه نمي‌توان اين بودجه را آماده کرد.
احمدي مسئول بخش HSE شرکت مجتمع بورزويه به تشريح فعاليت ها و وضعيت مجتمع مورد نظر مي‌پردازد و مي‌گويد: با اين حجم از فعاليت، مجتمع بورزويه تنها يک و نيم متر مکعب بر ساعت پسآب توليد مي‌کند
پس از مطرح شدن اين مسئله يکي از خبرنگاران در ادامه مي‌پرسد چگونه ممکن است مجتمعي با حجم بزرگي از فعاليت و تأسيسات، پسآب کمي توليد کند؟ آيا مابقي پساب هاي خود را به دريا مي‌ريزيد؟ احمدي نيز در اين باره تأکيد مي‌کند: «به هيچ وجه پساب‌هاي خود را به دريا نمي‌ريزيم» پساب‌هاي ما به تصفيه خانه مبين ارسال مي شود.
وي در ادامه تصريح مي‌کند: پسابي که به صورت آنلاين و پيوسته و بر اثر فرآيند توليد ايجاد شود در مجتمع پتروشيمي برزويه وجود ندارد.
در اين باره يکي از کارشناسان محيط زيستي مي‌گويد: احتمال اين‌که کارخانه‌اي پساب کمي را توليد کند وجود دارد اما در اين زمينه بدون شک عوامل مختلفي حضور دارند.
وي مي‌افزايد: اين‌که مجتمع‌هاي پتروشيمي منطقه عسلويه پساب کمي توليد مي‌کنند ممکن است به دليل تجهيزات ناقص باشد؛ بنابراين بايد اين مسئله به صورت کاملاً دقيق بررسي شود.
صديقي نيز پس از توضيحات مسئول HSE مجتمع پتروشيمي بورزويه مي‌گويد: احتمال دارد که اين رقم اشتباه باشد بنابراين لازم است ميزان توليد پسآب هاي مجتمع‌هاي پتروشيمي در منطقه به صورت دقيق مورد بررسي قرار گيرد.
در جريان بازديد خبرنگاران از تصفيه‌خانه مرکزي مبين، محمدعلي هادوي مدير بخش HSE مبين به توضيحاتي در زمينه نحوه فعاليت تصفيه‌خانه مي‌پردازد و مي گويد: مبين تصفيه پساب‌هاي 7 مجتمع پتروشيمي را در منطقه بر عهده دارد.
وي در ادامه مي‌افزايد: در حال حاضر ورودي پساب‌ها به تصفيه‌خانه مبين 203 متر مکعب در ساعت است و اين در حالي است که ظرفيت تصفيه خانه مبين 415 تا 420 متر مکعب بر ساعت ظرفيت دارد.
مدير بخش HSE مبين بيان مي‌کند: کل پساب هايي که در منطقه وجود دارد توسط پتروشيمي مبين کنترل مي شود چون در زمان‌هاي مختلف COD هاي مختلفي از سوي مجتمع هاي پتروشيمي دريافت مي‌کنيم براي کاهش شوکي که به سيستم وارد مي‌شود به عنوان قسمت اوليه آن را دريافت مي‌کنيم و پس از اينکه به حالت نرمال رسيد وارد سيستم تصفيه مي‌شود.
به گفته هادوي حداکثر ظرفيت سيستم مبين 420 متر مکعب است.
وي تأکيد کرد: مخازن مبين ظرفيت 12 هزار متر مکعب تصفيه را دارد و احتمال ذخيره سازي تا 12 ساعت وجود دارد.

صديقي در ادامه از هادوي مي‌پرسد آيا کل پساب هاي مجتمع پتروشيمي خود را دريافت مي کنيد؟ مدير کل بخش HSE مبين نيز پاسخ مي‌دهد: فاز يک شامل 5 مجتمع پتروشيمي است که توسط مبين کنترل مي‌شود همچنين 2 واحد از مجتمع‌هاي پتروشيمي فاز 2 را به نام‌هاي مهر و مرواريد تحت پوشش سيستم قرار دارند.
به گفته هادوي در حال حاضر در منطقه عسلويه به طور کلي 7 مجتمع پتروشيمي در حال سرويس است ولي مابقي هنوز به بهره برداري نرسيده‌اند. ضمن اينکه مبين 5/1 تا 2 سال است که راه اندازي شده است و پيش از اين پساب‌ها روانه خليج فارس شده است.
وي نيز به مانند مسئول HSE مجتمع پتروشيمي بورزويه منکر ريختن سود سوزآور مي‌شود و مي گويد: تاکنون سود سوزآور( هيدروکسيد سديم) نداشته‌ايم و تمام پساب‌ها پس از تصفيه زير نظر آزمايشگاه معتمد محيط زيست کنترل و به دريا ريخته مي‌شود.
هيدروکسيد سديم (سود سوزآور) ماده قليايي است و به شدت خورنده بوده و يک تحريک کننده قوي دراثرتماس از راه‌هايي مانند ( تنفسي ، گوارشي ، پوستي و چشمي ) است. هيدروکسيد سديم سبب سوختگي شديد و آسيب دائمي بافت‌هاي در تماس مي‌شود.
وي درباره اين‌که چرا رنگ بخشي از دريا متفاوت از ساير قسمت‌ها است، مي‌گويد: به هيچ وجه اين آب مربوط به تصفيه خانه مبين نيست و کف هاي موجود بر روي سطح آب ناشي از اکسيژن است.
محمد باقر نبوي معاون دريايي سازمان محيط زيست در ادامه مي‌گويد: با توجه به تغيير رنگ صورت گرفته در آب دريا و کف‌هاي موجود در اطراف آن مشخص است که مشکل دارد و ناخالصي‌ها بايد به صفر برسد اين به هيچ وجه گل و لاي نيست.
آيا واگذاري مديريت جزيره گرم به بخش خصوصي آن را به نابودي مي‌کشاند؟
گرم جزيره‌اي که در ميان آب‌ها محصور شده است، تنها 2 سال است که به عنوان پارک ملي معرفي شده است. جزيره گرم در نزديکي جزيره نخيلو واقع شده است.
اين جزيره همچون تابلويي از عظمت خداوند است. حرکات موزون انبوهي از پرندگان مختلف و پرواز دسته جمعي آنها جذابيت اين جزيره را بيشتر کرده است.
تصوير غروب خورشيد در آب‌هاي نيلگون خليج فارس منعکس شده است و انعکاس آن گهگاهي چشمهايمان را مي‌نوازد.
در ساحل جزيره، در ميان صخره‌هاي کوچک و بزرگ در کنار صدف‌هاي رنگارنگي که روي ماسه‌هاي ساحل مي‌غلطند، تخم‌هاي سفيد با خال‌هاي مشکي و قهوه‌اي خودنمايي مي‌کند. هر از چندگاهي پرستوهاي دريايي بر روي تخم‌هاي خود مي‌نشيند و دوباره پرواز مي‌کند.
کمي آن طرف‌تر تعدادي از جوجه‌هايي که سر از تخم درآورده‌اند تلو تلو مي‌خورند و هر از چند گاهي نقش زمين مي‌شوند. صداي پرستوهاي دريايي بزرگتر آنها را دوباره بلند مي‌کند تا بار ديگر راه رفتن و بال و پر زدن بر روي ساحل نرم ماسه‌اي جزيره گرم را امتحان و تجربه کنند.
سليم‌خرچنگ‌خوار در آن سوي جزيره گرم، چاله‌هايي در حدود يک متر حفر و تخم‌هاي خود را به دور از چشم نامحرمان پنهان کرده است.
هنگام قدم زدن در ساحل جزيره گرم، با يک نگاه کافي است لاک‌پشت‌هاي کوچکي را مشاهده کني که سر از تخم درآورده‌اند اما جانشان را به طور طبيعي از دست داده‌اند.
محيط‌باني که رنگ صورتش بر اثر تابش نور خورشيد تيره شده است و تنها در اين جزيره ديده‌باني مي‌کند، مي‌گويد: خوشبختانه در اين پارک هيچ صياد و شکارچي وجود ندارد.
نبوي درباره ويژگي‌هاي جزيره گرم مي‌گويد: اين جزيره محل مناسبي براي تخم‌گذاري لاک‌پشت‌ها است.
وي مي‌‌افزايد: با قرار گرفتن اين جزيره در زمره پارک‌هاي ملي، امنيت خوبي برقرار شده است و پرندگان با آسايش خاطر در اين جزيره تخم‌گذاري مي‌کنند.
مدير کل دفتر بيولوژيکي سازمان محيط زيست نيز در اين باره مي‌گويد: خوشبختانه اين جزيره از اثرات منفي فعاليت‌هاي نفتي تاکنون درامان مانده است،اما با توجه به اين‌که برخي از فعالان حوزه نفت و گاز به دنبال اين است که در اين منطقه زمين‌هايي را نيز بگيرد، احتمال دارد به اکوسيستم اين منطقه آسيب وارد شود.
وي با اشاره به ويژگي‌هاي منحصر به فرد اين جزيره مي‌گويد: در صورتي که قرار باشد مديريت چنين جزايري به بخش خصوصي واگذار شود بايد قوانين و مقرارت زيست محيطي به صورت سختگيرانه اعمال شود در غير اين صورت تمام اکوسيستم منحصر به فرد منطقه از بين خواهد رفت.

ايرن