سازمان ملل متحد از سال 2003 روز 11 دسامبر (20 آذز) را به عنوان روز بين المللي كوهها اعلام كرد. امسال مسئله تغييرات آب و هوايي و گرم شدن زمين موضوع اصلي تمام برنامه هاي سازمان ملل است و شعار امسال روز بين المللي كوهها اين است: " با تغيير روبرو شويد: تغييرات آب و هوايي در مناطق كوهستاني". اما ببينيم گرم شدن زمين چه چيزهايي را بر هم خواهد زد؟ كوهها در حال حاضر داراي چه ويژگيهايي هستند كه تغييرات آب و هوايي باعث تغيير آنها خواهد شد؟

آب و هوا و كوهها
مهم ترين تفاوت در آب و هواي كوهستان ها دما و رطوبت است. منطقه هاي كوهستاني نسبت به زمين هاي هموار اطراف خود رطوبت بيشتري دارند؛ به همين ترتيب ميزان بارندگي در آنها بيشتر از دشت هاست. به دليل سرد بودن هوا در ارتفاع و بارش بيشتر تصويري كه ما از كوهها در ذهن داريم قله هايي با برف فراوان است. هرچقدر ارتفاع كوه از سطح دريا بيشتر باشد، هواي آن هم سردتر است زيرا هوا در منطقه هاي مرتفع رقيق تر است و كمتر مي تواند گرما را در خود جذب كند؛ به همين دليل ميزان تبخير پايين مي آيد و رطوبت در آن حفظ مي شود.
به خاطر تغيير سريع موقعيت جغرافيايي در كوهستان ها و نيز تغيير دما در طول دامنه كوهها، مناطق مختلف طبيعي و گونه هاي متفاوت زيستي به صورت پله به پله در اين نواحي ديده مي شوند و گاهي در طول چند كيلومتر از جنگل هاي انبوه باراني مي توان به يخچال هاي سرد با توده هاي عظيم يخ رسيد.
همچنين كوهها مي توانند خودشان بر آب و هوا تاثير گذار باشند. كوهها در برخي منطقه ها مي توانند مانع بارندگي شوند به گونه اي كه يك طرف آن باران و طرف ديگر كاملا خشك و بياباني است.

حيات وحش و پوشش گياهي
اگردر يك منطقه كوهستاني از دشت به سمت قله برويد، مجبوريد از ميان مجموعه هاي گوناگوني از گياهان عبور كنيد. پوشش گياهي مناطق پايين دست بيشتر به اين بستگي دارد كه آن كوه در چه منطقه آب و هوايي قرار گرفته باشد. در منطقه هاي پايين تر كوهها به شكل جنگل هاي انبوه و درختان خزان كننده هستند. هرچه بالاتر مي رويد، درختان حالت سوزني برگ پيدا مي كنند. كم كم با بالاتر رفتن ارتفاع اين سوزني برگ ها هم كم مي شوند تا جايي كه ديگر اثري از درخت به چشم نمي خورد.
در جاهاي بسيار مرتفع كوهها، علف ها و بوته ها و گل هايي رشد مي كنند كه قادر هستند شرايط آب و هوايي سخت را تحمل كنند. اگر كوه خيلي مرتفع باشد در مناطق نزديك به قله حتي همين گياهان هم وجود ندارند و فقط صخره و احتمالا برف است.
پستانداراني كه در منطقه كوهستاني زندگي ميكنند با شرايط سخت آب و هوايي، سرماي شديد و غذاي محدود سازگار شده اند. اندام و پاهاي آنها طوري شكل يافته است كه بتواند از شيب هاي تند بالا و پايين بروند و سرما را تحمل كنند.

تخريب كوهها
گرم شدن زمين باعث برهم خوردن تمام اين شرايط مي شوند يخها كم كم آب مي شوند، دماي كوهستانها تغيير مي كند، ميزان رطوبت بر هم مي خورد، پوشش گياهي از بين مي رود، حيوان ها ديگر نمي توانند در اينجا به راحتي زندگي كنند و انسان هايي هم كه در منطقه كوهستاني كار يا زندگي مي كنند عملا قادر به ادامه زندگي نيستند. انسانها با فعاليت هاي مخرب خود باعث مي شوند تا بر هم خوردن شرايط كوهستانها سريعتر اتفاق بيفتد؛ كارهايي مانند: چراي بي رويه دامها در منطقه كوهستاني، از بين بردن جنگل ها، كاوش بي رويه براي معدن، جاده كشي بدون رعايت مسائل زيست محيطي، ساخت و سازهاي غير قانوني. حتي افرادي كه براي تفريح به كوه مي روند و هيچ گونه اطلاعاتي در مورد ويژگي كوهها و مسائل زيست محيطي ندارند، باعث برهم خوردن نظم آنجا و تخريب و آلوده كردن آن مي شوند.